Światła pozycyjne w samochodzie - kiedy ich używać?

Podczas postoju po zmroku samochód powinien być widoczny dla innych kierowców, ale nie każda sytuacja wymaga włączania świateł mijania. Światła pozycyjne pokazują obrys auta, pomagają bezpiecznie oznaczyć pojazd na drodze i mają znaczenie także dla akumulatora oraz całej instalacji elektrycznej. Wyjaśniam, kiedy ich używać, czym różnią się od świateł dziennych i postojowych oraz co sprawdzić, gdy jedna z lamp przestaje działać.

Co oznaczają lampy pozycyjne i do czego służą

To niewielkie lampy, których zadaniem nie jest oświetlanie drogi, lecz zaznaczenie położenia i szerokości pojazdu. Z przodu emitują światło białe, a z tyłu czerwone. W samochodzie osobowym zwykle znajdują się w zespołach reflektorów i tylnych lamp.

Ich światło jest słabsze niż światło mijania, dlatego kierowca nie powinien traktować ich jako oświetlenia do jazdy po zmroku. Z własnej praktyki wiem, że właśnie tu pojawia się najwięcej pomyłek. Kierowca widzi kontrolkę na desce rozdzielczej i zakłada, że auto jest prawidłowo oświetlone, choć włączył tylko tryb pozycyjny.

Przepisy techniczne wymagają, aby lampy tego samego rodzaju miały takie same właściwości świetlne i były rozmieszczone symetrycznie. Nie powinny też oślepiać innych uczestników ruchu. Dlatego montowanie przypadkowych, mocniejszych żarówek albo kolorowych zamienników jest złym pomysłem, nawet jeśli fizycznie pasują do oprawki.

Kiedy trzeba ich używać podczas jazdy i postoju

Podczas jazdy samochodem wyposażonym w światła mijania trzeba używać świateł mijania, a od świtu do zmierzchu przy normalnej przejrzystości powietrza można zamiast nich stosować światła do jazdy dziennej. Samo światło pozycyjne nie wystarcza do jazdy, niezależnie od tego, czy jest dzień, czy noc.

Przy deszczu, mgle, śniegu lub innej ograniczonej widoczności należy przełączyć się na światła mijania albo użyć przednich przeciwmgłowych zgodnie z warunkami. Światła dzienne często nie włączają wtedy tylnych lamp, dlatego pozostawienie automatycznego trybu dziennego może sprawić, że samochód z tyłu będzie słabo widoczny.

Postój na drodze po zmroku

Podczas postoju lub zatrzymania niezwiązanego z warunkami ruchu, przy niedostatecznej widoczności, należy włączyć przednie i tylne lampy pozycyjne albo światła postojowe. Dotyczy to na przykład awarii na poboczu, oczekiwania na pasażera w nieoświetlonym miejscu lub postoju na drodze po zmroku.

Inaczej wygląda zatrzymanie wynikające z ruchu, takie jak korek albo czerwone światło. Wtedy obowiązują zasady dotyczące świateł używanych podczas jazdy. Jeżeli takie zatrzymanie trwa ponad minutę i przed samochodem oraz za nim na tym samym pasie stoją inne pojazdy, przepisy dopuszczają wyłączenie świateł zewnętrznych.

Kiedy można wyłączyć oświetlenie

Podczas zatrzymania lub postoju wszystkie światła mogą być wyłączone, gdy pojazd stoi w miejscu oświetlonym w sposób zapewniający jego widoczność albo znajduje się poza jezdnią i poboczem. Nie dotyczy to sytuacji, w której wystający ładunek lub urządzenie wymaga osobnego oznaczenia świetlnego.

W praktyce nie wyłączam oświetlenia tylko dlatego, że latarnia stoi kilka metrów dalej. Liczy się to, czy nadjeżdżający kierowca rzeczywiście widzi cały samochód, a nie sama obecność oświetlenia ulicznego.

Pozycyjne, postojowe, mijania i dzienne nie znaczą tego samego

Nazwy są podobne, ale funkcje poszczególnych trybów wyraźnie się różnią. Najprościej zapamiętać, że lampy pozycyjne pokazują auto, światła mijania oświetlają drogę, dzienne poprawiają widoczność samochodu w dzień, a postojowe służą do oznaczenia pojazdu stojącego.

Światła postojowe mogą świecić tylko po jednej stronie, od strony środka jezdni, jeżeli samochód spełnia określone warunki dotyczące długości i przyczepy. To rozwiązanie zmniejsza pobór energii, ale nie występuje w każdym modelu. Zawsze sprawdzam sposób obsługi w instrukcji, bo w jednym aucie służy do tego osobne położenie przełącznika, a w innym dźwignia kierunkowskazów.

Co sprawdzić, gdy jedna lampa nie działa

Niesprawne światło pozycyjne może być drobiazgiem, ale nie powinno się go ignorować. Brak jednej strony pogarsza ocenę szerokości samochodu przez innych kierowców, a podczas badania technicznego może zostać uznany za usterkę.

Przeczytaj również: Plus na akumulatorze - Jak rozpoznać biegun dodatni?

Prosta diagnostyka krok po kroku

1. Włącz odpowiedni tryb i sprawdź, czy nie działa tylko jedna strona, czy także tylna lampa, podświetlenie tablicy albo inne światła.
2. Wyjmij żarówkę i obejrzyj włókno, styki oraz ślady przegrzania. W przypadku lamp LED sprawdź, czy nie jest to nierozbieralny moduł.
3. Skontroluj oprawkę. Zielony nalot, wilgoć lub luźny styk często powodują przerwę w obwodzie.
4. Sprawdź bezpiecznik zgodnie z opisem w instrukcji. Nie wkładaj bezpiecznika o większym amperażu.
5. Jeśli problem wraca, zmierz napięcie przy złączu i sprawdź przewód masowy. Brak zasilania wskazuje na wiązkę, sterownik nadwozia albo uszkodzenie połączenia.

W wielu nowszych autach lampy są sterowane przez moduł nadwozia, często nazywany BCM. Odpowiada on między innymi za kontrolę poboru prądu i wykrywanie przepalonych źródeł światła. Jeżeli po zamianie sprawnej żarówki problem pozostaje, dalsze szukanie przyczyny na chybił trafił może tylko uszkodzić złącze lub instalację.

Przy wymianie dobieram dokładnie taki sam typ i moc źródła światła, jaki przewidział producent. Montaż mocniejszej żarówki może przegrzać oprawkę, a tani zamiennik LED może powodować komunikat o awarii, migotanie albo zbyt mały pobór prądu wykrywany przez elektronikę.

Jak chronić akumulator i instalację elektryczną

Lampy pozycyjne pobierają znacznie mniej energii niż światła mijania, ale pozostawione na wiele godzin nadal mogą rozładować akumulator. W prostym, starszym układzie cztery żarówki po 5 W pobierają około 20 W, czyli mniej więcej 1,7 A przy instalacji 12 V. Do tego dochodzi podświetlenie tablicy i elektronika samochodu.

Nowoczesne diody LED zwykle zużywają mniej prądu, lecz nie oznacza to, że można bezkarnie zostawić samochód na całą noc. Akumulator zużyty, niedoładowany albo osłabiony zimą może stracić zdolność rozruchu dużo wcześniej, niż sugerowałaby jego pojemność znamionowa.

W samochodzie używanym intensywnie, na przykład w taksówce, szczególnie ważne są krótkie postoje i częste uruchamianie silnika. Jeżeli auto regularnie jeździ na krótkich trasach, warto kontrolować napięcie ładowania i stan akumulatora, zamiast czekać na pierwsze problemy z rozruchem.

• Nie zostawiaj włączonego trybu pozycyjnego po zamknięciu auta, jeśli nie wymaga tego miejsce postoju.
• Po naprawie sprawdź także ładowanie alternatora, gdy żarówki często się przepalają.
• Przy wilgoci w lampie usuń przyczynę nieszczelności, bo sama wymiana żarówki będzie tylko chwilowym rozwiązaniem.
• Nie czyść styków agresywnym środkiem bez sprawdzenia, czy jest przeznaczony do złączy elektrycznych.

Jeden szybki test przed ruszeniem oszczędza kłopotów

Przed nocnym wyjazdem albo pozostawieniem auta na nieoświetlonej drodze robię krótki obchód samochodu. Sprawdzam, czy świecą obie przednie i tylne lampy, czy klosze nie są zaparowane oraz czy po przełączeniu na mijania zapalają się właściwe światła.

Najważniejsza zasada jest prosta: lampy pozycyjne oznaczają samochód, ale nie oświetlają drogi. Do jazdy służą światła mijania lub dzienne używane wyłącznie w odpowiednich warunkach, a do postoju po zmroku właściwie dobrany tryb pozycyjny albo postojowy. Takie rozróżnienie poprawia bezpieczeństwo i ogranicza ryzyko rozładowania akumulatora przez przypadkowo pozostawione oświetlenie.